سایت خبری خاتون: مردان بیشتر در فاصله گروه‌های سنی ۲۵ تا ۴۹ سال سرپرست خانوار شده‌اند این در حالی است که بیش از ۵۰ درصد زنان بعد از سن ۵۰ سالگی سرپرست خانوار شده‌اند.

به گزارش خاتون، بر اساس پژوهشی که توسط مریم مرادی کارشناس ارشد مطالعات زنان دانشگاه الزهرا (س) انجام شده است؛ اکثر زنان سرپرست خانوار بدون توانمندی لازم و به طور عمده بدون حق انتخاب در یک موقعیت آسیب‌پذیر درگیر نقش‌هایی می‌شوند که آنها را با بحران‌های مختلف مادی، اقتصادی، روانی و اجتماعی رو به رو می‌کند.
بنابراین گزارش، زن متأهل وابسته اقتصادی بر مرد نان‌آور به دلایل مختلف از جمله مرگ همسر، طلاق یا بد سرپرستی (از کارافتادگی همسر بیماری، بیکاری، اعتیاد و غیره) علاوه بر تمام مسئولیت‌ها و وظایف و نقش‌هایش در درون خانه و خانواده باید برای تأمین هزینه اقتصادی خانواده وارد اجتماع و بازار کار شود در حالی که بیشتر این زنان از توانمندی لازم در ابعاد مختلف برای پذیرش چنین مسئولیتی برخوردار نیستند.
بر اساس این پژوهش، پدیده دختران مجرد خود سرپرست به دلیل اینکه فرصت ازدواج پیدا نکردند یا نخواستند ازدواج کنند و زنان مطلقه یا بیوه‌ای که فرزند ندارند و در پی استقلال و خود سرپرستی خویش بوده‌اند، از این دست زنان به شمار می‌رود.
بنابر این پژوهش، زنان سرپرست خانوار به دلایل گوناگون بیشتر از مردان در معرض خطر فقر قرار دارند این دلایل شامل محدودیت تحرک اجتماعی و اقتصادی است که بیشتر تحت‌تأثیر عوامل فرهنگی و قانونی است که این عوامل مبارزه با فقر را برای زنان سرپرست خانوار دشوار‌تر ساخته است؛ در واقع زنان به دلیل عدم توانمندی‌ اقتصادی، از توانایی روانی و اجتماعی مطلوب نیز برخوردار نیستند و در نتیجه امکان خروج از چرخه فقر را پیدا نمی‌کنند.
در ادامه این گزارش آمده است: بر اساس نتیجه مطالعه معید‌فر و حمیدی، زنان سرپرست خانوار با انواع مختلف تهدید‌ها و آسیب‌ها مواجه هستند؛ مهم‌ترین مسئله زنان، مشکلات اقتصادی بوده و خشونت جنسی حتی به شکل کلامی و روانی آن در شکل خواهش نابجای مردان برای ازدواج و صیغه، امنیت زنان را به خطر انداخته و آنها را دچار بحران روانی می‌کند.
بنابراین گزارش، نتایج توزیع مردان سرپرست خانوار در تمام مناطق شهری تهران بیانگر این واقعیت است که مردان بیشتر در فاصله گروه‌های سنی ۲۵ تا ۴۹ سال سرپرست خانوار شده‌اند این در حالی است که نتایج توزیع زنان سرپرست خانوار در تمام مناطق شهری نشان می‌دهد که با افزایش سن بر تعداد زنان سرپرست خانوار افزوده می‌شود و بیش از ۵۰ درصد زنان بعد از سن ۵۰ سالگی سرپرست خانوار شده‌اند و این زنان بیشتر به دلیل مرگ همسر مسئولیت سرپرستی خانوار را برعهده گرفتند.
این گزارش حاکی‌ است: بیشتر زنان، درست زمانی عهده‌دار مسئولیت سرپرستی خانواده می‌شوند که از کیفیت زندگی آنها کاسته شده است و خود نیاز به مراقبت پزشکی، رفاه اقتصادی و اجتماعی، امنیت روانی دارند و با مسئولیتی مواجه می‌شوند که قابلیت لازم و توانمندی‌ لازم برای به عهده گرفتن آن را در خود نمی‌بینند چرا که اسطوره قالب فکری و عملی بر خانوارهای مرد سرپرست، تکیه دارد.
زنان مناطق شهری و کل شهر تهران تا پیش از سن میانسالی و کهولت تحت سرپرستی مردان بوده و در سنین بالا که امکان کسب مهارت، تجربه‌های جدید و پذیرش نقش برای زنان دشوار است، سرپرستی خانواده را برعهده می‌گیرند.

*تحصیلات راه خروج زنان از چرخه فقر است

بنابراین گزارش، وضعیت سواد در خانوار‌های زن سرپرست عامل مهمی است که می‌تواند به خروج خانوار از فقر و کاهش بحران‌های اقتصادی، افزایش میزان دسترسی به اشتغال و منابع کسب درآمد، بهبود کیفیت زندگی و امنیت روانی زنان و اعضای خانواده‌های آنها کمک کند.
نتیجه به دست آمده در مناطق شهری تهران نشان می‌دهد در مجموع میزان باسوادی در خانواده‌های زن سرپرست پایین‌تر از خانواده‌های مرد سرپرست است.
بر اساس سرشماری انجام شده در سال ۱۳۸۵ بالاتر از ۹۸ درصد مردان سرپرست خانوار شهر تهران باسواد بوده و در حدود ۲ درصد نیز بی‌سواد هستند و این آمار در مقایسه با میزان سواد زنان سرپرست خانوار ۱۵ درصد کاهش می‌یابد و به ۸۳ درصد می‌رسد و بالاتر از ۱۶ درصد زنان سرپرست خانوار بی‌سواد هستند.
این در حالی است که آمار باسواد‌های مرد‌سرپرست خانوار در شهریار مانند شهر تهران به بالای ۹۸ درصد و آمار میزان بی‌سوادی مرد سرپرست خانوار در این شهر نزدیک به ۲ درصد می‌رسد؛ اما با مقایسه این آمار با میزان سواد زنان سرپرست خانوار می‌توان فهمید آمار‌ها در شهریار مهربان نیستند تنها در حدود ۲۰ درصد از زنان سرپرست خانوار در شهریار باسواد و بالاتر از ۸۰ درصد از نعمت خواندن و نوشتن بی‌بهره هستند.
این گزارش می‌افزاید: نابرابری در دسترسی به اشتغال در بین خانوار‌های زن سرپرست در مقایسه با خانواده‌های مرد سرپرست در تمام مناطق شهری مشاهده می‌شود و با نگاهی به داده‌های توزیع خانوار بر حسب جنس سرپرست و تعداد افراد اهل تکفل در مناطق شهری تهران می‌توان دریافت که در حدود یک سوم زنان سرپرست خانوار خود‌سرپرست بوده و تنها زندگی می‌کنند و مسئولیت تأمین هزینه‌های خود را بر عهده دارند این در حالی است که تعداد مردان خودسرپرست بسیار پایین است.
یکی از دلایل آن می‌تواند باور عمومی بر الگوی «مرد نان‌آور است»، باشد که سبب می‌شود مردان همیشه مسئولیت سرپرستی افراد خانواده، مادر، خواهر، همسر، فرزند و حتی در صورت فوت و بیکاری و یا از کارافتادگی پدر نقش سرپرستی را برعهده گیرند.
بنابراین گزارش، عدم پذیرش اجتماعی زن بدون همسر و به طبع محدود شدن دامنه روابط اجتماعی منجر به حذف نقش زنان سرپرست خانوار می‌شود و بنابراین این محرومیت اجتماعی آنها را از کسب اخبار و فرصت احتمالی اشتغال محروم می‌کند و این چرخه به ماندگاری اصل انتقال بین نسلی فرد کمک شایان توجهی می‌کند.
این گزارش ادامه می‌دهد: محدودیت دسترسی به اشتغال از جمله اصلی‌ترین مشکلات زنان سرپرست خانوار محسوب می‌شود و از سویی دیگر زنان سرپرست خانوار به خصوص در شهر بزرگی چون تهران کمتر از شبکه خویشاوندی برخوردارند بنابراین از جمله اقدامات حمایتی از این قشر زنان، علاوه بر بیمه‌های اجتماعی، اولویت استخدام زنان در مراکز مختلف و افزایش فرصت کارآفرینی برای زنان سرپرست خانوار است.

• ۲۵ درصد زنان سرپرست خانوار تهران بی سواد هستند
• زنان سرپرست خانوار غیر شاغل هم سهام عدالت دریافت‌ می‌کنند
• دومین همایش علمی توانمند‌سازی زنان سرپرست خانوار برگزار شد
• زنان سرپرست خانوار در منطقه ۱۱ شناسایی می شوند
• شناسایی زنان سرپرست خانوار غیرشاغل برای ارائه سهام عدالت به آن‌ها ارائه سهام عدالت به یک میلیون زن سرپرست خانوار