سایت خبری خاتون:هر کس که مانع حرکت عاقلانه «قالیچه صلح و دوستی» شود در حق ایران و مردم تبریز جفا کرده است

طراح و مبتکر ایده ی قالیچه «صلح و دوستی» حق مالکیت قالیچه صلح و دوستی را متعلق به همه مردم ایران و منسوب به مردم تبریز دانست و هر گونه طرح ادعا توسط برخی شخصیت ها را در مورد آن  بی اساس توصیف کرد.

از زمانی که ایده بافت قالیچه صلح و دوستی در تیر ماه ۱۳۸۷ در تبریز گره خورد، کسی باور نمی کرد که این ایده و این اثر هنری تا به این حد از شهرت و اعتبار برسدکه نه تنها سازمان میراث فرهنگی و چند ارگان فرهنگی هنری کشور را به چالش بکشد بلکه مورد استقبال شخصیت های مهم سیاسی، علمی، هنری و فرهنگی جهان واقع شود. از همین روست که خانم عشرت شایق که به عنوان مبتکر و طراح این اثر هنری شناخته شده، با خونسردی ر جمع خبرنگاران ادعا می کند که چنین روزهایی را پیش بینی کرده بود و می دانست که مدعیان امروز! ادعای مالکیت این اثر هنری را مطرح خواهند کرد.

ماجرای قالیچه «صلح و دوستی» البته از آنجا آغاز شد که بر اساس مصوبه ستاد بافت قالی و در راستای کاهش هزینه های مادی طرح اعم از اسکان بافندگان و …این ستاد تصمیم گرفت تا دار قالیچه را از مجموعه سعدآباد خارج کرده و جهت ادامه بافت آن به خاستگاه و موطن اصلی  یعنی تبریز بیاورد.

 به گفته شایق،  کاخ موزه سعدآباد که توسط سازمان میراث فرهنگی کشور اداره می شود تنها نقش محلی برای مراجعه شخصیت های سیاسی، فرهنگی و هنری جهت گره زدن های سمبلیک بر تار و پود این اثر هنری را داشت و هر گونه هزینه های جانبی مربوط به آن، نه از طرف سازمان میراث فرهنگی پرداخته شده  و نه از محل اعتبارات کاخ سعدآباد؛ بلکه اسپانسر و سرمایه گذار اصلی آن که اصالتاً یک آذربایجانی است همه هزنیه های مربوطه را تقبل کرده است. بنابراین، در حالی که از ایده پرداز گرفته تا سرمایه گذار آن تبریزی بوده اند و از طرفی این اقدام یک حرکت مردمی بوده و نه دولتی،  چگونه مسئولان میراث فرهنگی ادعای مالکیت آن را دارند؟! و در نهایت، ارجاع قالیچه به موطن و خاستگاه اصلی آن یعنی تبریز کجایش غیرقانونی است؟!

دبیر ستاد قالیچه صلح و دوستی اضافه می کند: هر شخص و جریانی که مانع رشد عاقلانه این حرکت جهانی شود، در حق ایران و مردم آذربایجان، و در حق تفکر صلح و دوستی ایرانیان جفا کرده است.

دبیر ستاد قالیچه صلح و دوستی در عین حال از مشارکت و همکاری همه دستگاهها استقبال می کند ولی این نکته را هم مورد تاکید قرار می دهد که: «نمی توانیم حق مالکیت این اثر ماندگار هنری را که ایده آن متعلق به مردم تبریز است به کسی یا اداره و سازمانی بدهیم. همچنان که دیگر اکنون ما نمی توانیم مالک مادی آن باشیم. بلکه این اثر منسوب به فکر بلند مردم ایران و تبریز است».

اما ماجرا به همین جا ختم نشد. چرا که یکی از خبرگزاری ها، با انتشار خبری با این عنوان که ُ«استاد فرشچیان» از خانم شایق شکایت می کند ُفصل جدیدی از حیات این قالیچه را گشود.

استاد فرشچیان از اساتید به نام طرح و فرش ایران و جهان است. آثار هنری او به ویژه در عرصه ی مذهبی و اعتقادی زبانزد خاص و عام است. از تابلوهای نقاشی او نظیر «عصر عاشورا» گرفته تا ضریح حرم مقدس حضرت امام رضا(ع) پرورده ی ذهن خلاق و هنرمنده ی این استاد متین و بی ادعای ایرانی است.

اما نقش استاد فرشچیان در مورد قالیچه صلح و دوستی چیست؟!

ذکر نام استاد فرشچیان در کنار نام قالیچه صلح و دوستی، خود بر اعتبار این اثر  می افزاید و حکایت از شهرت و جایگاه قالیچه دارد. به گفته خانم شایق، اول بار ایده بافت چنین فرشی با استاد فرشچیان در میان نهاده شد، او از این ایده به گرمی استقبال کرد و حتی آمادگی خود را برای همکاری و ارائه طرح هنری آن اعلام نمود مشروط بر آنکه نقشه قالی توسط هنرمندان خوش ذوق و هنرمند و به نام فرش تهیه شده و رنگ گذاری و انتخاب رنگ بندی آن نیز توسط هنرمند قابل و چیره دستی نظیر استاد خیابانی تبریزی انجام شود.

استاد خیابانی سابقه دیرینه ۶۰ ساله در امر نقاشی فرش را در پرونده کاری خود ثبت شده دارد و به عنوان یکی از چهره های برجسته و نام آور ایران در زمینه نقاشی فرش مطرح است .

بدین ترتیب کارهای اولیه طرح، چه در بخش طراحی و چه در بخش تهیه نقشه و رنگ بندی و رنگ گذاری با استقبال هنرمندان به نام ایران صورت پذیرفت.

خبرگزاریی که برای اولین بار ، از موضوع شکایت استاد فرشچیان از خانم شایق خبر داده بود، به نظر می رسد که رسالت اطلاع رسانی و امانت داری را به درستی انجام نداده باشد.

چرا که عنوان خبر با محتوای آن متفاوت بود. در محتوای خبر، موضوع شکایت استاد فرشچیان نه از قول او بلکه از زبان بقایی رییس سازمان میراث فرهنگی کشور مطرح شده و هیچ جمله و عبارت و نقل و قولی از استاد فرشچیان در این رابطه وجود ندارد. خانم شایق اما در پاسخ به این ادعا ضمن رد آن از تحرکات و رفتارهای غیر عقلایی افرادی سخن می گوید که به زعم او «تلاش دارند تا با سیاسی کردن موضوع قالیچه، و هزینه کردن از نام و اعتبار شخصیت های هنری نظیر استاد فرشچیان از حرکت مردمی و اعتبار جهانی آن بکاهند و آن را به نام خود ثبت کنند»!

طرح قالیچه صلح و دوستی چیست؟!

طرح و مشخصات قالیچه معروف «صلح و دوستی» چیست؟!

منشور کوروش، که به عنوان اولین کتیبه باستانی حقوق بشر جهان از سوی مجامع بین المللی شناخته شده و هم اکنون در موزه بزرگ لندن به نمایش گذاشته شده طرح و محور اصلی قالیچه «صلح و دوستی» است. منشور حقوق بشر به کوروش پادشاه ایرانی دوران هخامنشیان منتسب است که در آن «کوروش» به عنوان یک ایرانی، همه مردم و حکومتیان را به ایجاد و توسعه صلح و دوستی، ترویج عدالت، رعایت حقوق بشر و مبارزه با نظام برده داری دعوت کرده است. قدمت این کتیبه از یک سو و محتوای بشر دوستانه آن از سوی دیگر گواه محکمی ست بر تمایل عمیق به صلح و دوستی و برقراری تعامل و پیوند با دیگر ملل جهان در تمدن فرهنگ باستانی ایران که با تاکیدات کتاب آسمانی ما مسلمانان بر احترام به حقوق همنوعان در باور و اندیشه ایرانیان ریشه دوانیده است.

اکنون هنرمندان قالی باف تبریزی طرح و ایده بافت آن منشور را در قالب یک قالیچه ارزشمند مطرح کرده و اجرایی کرده اند.

این فرش در ابعاد ۵/۱ در ۵/۲ متر و در ۷۰ رج توسط قالیبافان تبریز بافته خواهد شد. اما آنچه این فرش را به شهرت رسانده صرف بافت آن نیست. بلکه دو موضوع است که حواشی نام و شهرت آن را جهانی ساخته است. اول آنکه: بسیاری از شخصیت های سیاسی، فرهنگی، علمی، ورزشی و … به صورت نمادین بر تار و پود آن گره خواهند زد و در کنار آن، دفترچه یادبود آن را امضا خواهند کرد. دوم آنکه این قالیچه بعد از اتمام بافت آن، پس از برگزاری نمایشگاههای ویزه آن در ۳۰ کشور جهان طی آئین ویژه ای به سازمان ملل متحد اهداء خواهد شد.

پرچم ایران بر این قالیچه نقش بسته و در کنار آن یک جفت کبوتر صلح و دوستی که شاخه زیتون (نماد جهانی صلح) را حمل می کنند و نیز عبارت صلح و دوستی که به شکل در هم تنیده شده ای به دو زبان انگلیسی و فارسی نوشته شده به چشم می خورد.

ضمن آنکه سیمرغ، به عنوان یکی از نمادهای اساطیری ایران و جهان و اسلوب اصیل طرح فرشهای ایرانی در آن حضوری موثر دارد.

چرا منشور کوروش؟!

دبیر و سخنگوی ستاد قالیچه صلح و دوستی علت اصلی انتخاب این کتیبه برای طرح زمینه قالیچه صلح و دوستی را نشان دادن روح صلح طلبی و دوستی ایرانیان به جهان داشت و اینکه این روحیه به عمق تاریخ ایران و جهان ریشه دارد. به کارگیری رنگهای مختلف (بیش از ۸۰ رنگ) در بطن آن، نمادی از خلقت بشر و تنوع رنگ و نژاد و زبان آدمیان است و در هم تنیده شدن تار و پود آن حکایتگر پیوند ملتهاست که فارغ از هر تفکر و ملیت و نژاد و زبان، بر اوج انسانیت و روح تعامل و همزیستی در کنار هم تاکید می کنند و اعلام انزجار و بیزاری از جنگ و خونریزی و استثمار را در قالب گره های ماندگار بر سینه این منشور تاریخی ثبت و ضبط می کنند.

چاپ ۱۰۰ عنوان کتاب ویژه قالیچه صلح و دوستی

اما آنچه بیش از خود قالیچه بر اعتبار و جایگاه آن افزوده، برنامه های جنبی آن است. به همین خاطر ستاد ویژه ای تحت عنوان ستاد قالیچه صلح و دوستی تشکیل شده تا این برنامه ها را هدف گذاری و اجرایی کند.

به گفته خانم شایق دبیر این ستاد تاکنون ۹۰۰ سیاستمدار از ۱۱۶ کشور جهان بر دار این قالی «گره»زده اند تا نمادی از صلح طلبی ملت خود بر تار و پود آن به یادگار بگذارند. این شخصیت ها هنگام گره زدن بر این قالیچه، لوح  یادبود قالیچه را هم امضا کرده و با دستخط خود عبارات و جملاتی را با محوریت صلح و دوستی نگاشته اند که بسیار خواندنی و ارزشمند است.

این نوشته ها و دستخط ها، هم اکنون و در گام نخست به صورت کتابچه ای منتشر شده که هم دارای ترجمه فارسی است و هم ترجمه انگلیسی .به گفته خانم شایق، در گام بعدی و بعد از پایان مراحل بافت قالیچه، این امضاها و نوشته ها تفکیک شده و در قالب کتابچه ای به طور اختصاصی برای هر صنفی منتشر خواهد شد. پیش بینی می شود نزدیک به ۱۰۰ عنوان کتاب در همین زمینه چاپ و در سطح جهان منتشر شود.ضمن آنکه تاکنون ۴۰ هزار ایرانی از اقشار مختلف نظیر: ورزشکاران، صنعت کاران، هنرمندان، سیاست مداران و …بر آن گره های نمادین صلح و دوستی زده اند.

شایق ارزش این کتابچه ها را در طی دهه های آینده با توجه به سمت و مسئولیت هر یک از گره زنندگان بسیار بالا توصیف می کند و از تشکیل تیم های تخصصی خبر می دهد که وظیفه حفاظت از دست نوشته ها، آثار و محصولات تاریخی، هنری مربوط به این قالیچه را بر عهده دارند تا در آینده به صورت موزه در معرض دید عموم قرار گیرد.

برپایی دهها جشنواره ویژه قالیچه صلح و دوستی

بافت قالی و انتشار کتاب هایی درباره گره زنندگان آن به همین جا ختم نمی شود. ستاد قالیچه صلح و دوستی برنامه های متنوع دیگری را در دست طراحی، برنامه ریزی و اجرا دارد. برپایی جشنواره های عکس، وبلاگ نویسی، معماری، داستان نویسی، فیلم، شعر و ادب، پایان نامه های دانشجویی، سرودها، موسیقی، تئاتر، پیشکسوتان فرش، و همایش های بین المللی اهل قلم و عرفان از برنامه های جنبی ستاد قالیچه است که با محوریت «صلح و دوستی» به ارائه آخرین دستاوردها و یافته های علمی، هنری و تاریخی مردمان جهان در رابطه با صلح و دوستی خواهد پرداخت.

برپایی کنگره های علمی ـ مذهبی و اجرای پژوهش های دینی

 در بخش دیگری از برنامه های جنبی این ستاد، تهیه و تدوین و اجرای پژوهشهایی در سه محور شامل: صلح و دوستی در آئینه وحی و روایات، صلح و دوستی در شعر دنیا، و صلح و دوستی در ادیان  در حال انجام است.برپایی کنگره های علمی و مذهبی نظیر صلح و دوستی در اسناد تاریخی، آداب و سنن ملل، و نقش صلح و دوستی در امنیت جهان از دیگر برنامه های جنبی این ستاد است .در کنار آن، نامگذاری اماکن اجتماعی نظیر میادین، پارکها، موزه ها و … به نام صلح و دوستی در دستور کار قرار دارد.

دبیر و سخنگوی این ستاد در میان توضیحات خویش پیوسته بر انتساب این قالیچه و اقدامات و برنامه های جنبی آن به مردم تبریز تاکید می کند و می افزاید: در حالی که هنوز این اثر هنری تکمیل نشده و فعلا به شکل «دار قالی» است، سنگ اندازی هایی از گوشه و کنار به چشم می خورد اما با این حال خللی در اراده دست اندرکاران و بنیان گذاران اصلی طرح وارد نخواهد ساخت.

خانم شایق امیدوار است به زودی بافت این اثر هنری به پایان رسیده و  و به عنوان نماد و سمبل صلح خواهی و دوستی ایرانیان، پس از نمایش آن در کشورهای ۵ قاره جهان به سازمان ملل متحد تقدیم گردد.

او این قالیچه را نه تنها یک اثر هنری ارزشمند بلکه آنرا «مشعل المپیک فرهنگی» جهان می داند.

نوشته شده در  شنبه هشتم اسفند ۱۳۸۸  توسط محمد امین خوش نیت

• رونمایی از نخستین کتاب قالیچه صلح و دوستی جهانی
• رونمایی از قالیچه صلح و دوستی در تبریز
• قالیچه صلح و دوستی، اصالت و تنوعی جهان شمول دارد
• رونمایی از نخستین شماره کتاب گره‌های صلح و دوستی جهانی
• پرچم ایران با کبوتران صلح حاشیه زیبای قالیچه صلح و دوستی