سایت خبری خاتون :«بخورید و بیاشامید، ولى اسراف نکنید که خداوند مسرفان را دوست ندارد». در این آیه شریفه خداوند متعال از مردم خواسته است به دلیل زیان‌هاى فراوان فردى و اجتماعى و آثار و عواقب شوم این گناه بزرگ از اسراف دورى کنند.
یکی از احکامی که قبل از اسلام هم مورد توجه بود، بحث روزه و ماه مبارک رمضان است. در این ماه در دعاهایمان از خدا می‌خواهیم ما را اهل قنوع و کفاف قرار دهد. قنوع همان قناعت است و کفاف یعنی اینکه انسان در حد کفایت از منابع طبیعی برخوردار شود. قنوع و کفاف ۲شعار بزرگ اسلام است که در ماه رمضان بسیار جدی تجلی پیدا می‌کند البته در دیگر ایام هم مورد عمل و توجه و دقت انبیا و اولیای الهی بوده است. رهبر فرزانه انقلاب به دلیل بصیرت و دقت عمیقی که در عموم مسائل کشور دارند سال ۸۸ را سال اصلاح الگوی مصرف نامیدند. ایشان از میزان تولید و مصرف در کشور آگاهند و می‌بینند که هیچ تناسبی بین تولید و مصرف وجود ندارد و مصرف به مراتب از تولید بالاتر و بیشتر است. طبیعتا یک جامعه سالم، فرهنگی و عدالت‌پرور و عدالت‌محور نباید چنین دچار مصرف‌زدگی باشد! در حال حاضر بازارهای ما محل انبار شدن بسیاری از تولیدات کشورهای شرقی و غربی است و سرمایه‌های عمده کشور برای به حرکت درآوردن چرخ‌های اقتصادی دیگر کشورها و دیگر ملیت‌ها به حرکت درمی‌آید. البته ممکن است به‌طور طبیعی این موضوع اشکال نداشته باشد اما وقتی صنایع کشور خودمان رو به تعطیلی می‌رود و فقط پول تولید می‌کنیم و دیگران بهره می‌برند، این‌ رویه اشکال دارد و می‌تواند به عنوان یک ضد ارزش و یک حرکت منفی اقتصادی ضررهای جبران‌ناپذیری به روند تکاملی اخلاق انقلابی و اقتصادی کشور وارد سازد بنابراین برای اینکه کشور از این حوادث تلخ محفوظ و مصون بماند راهی جز رعایت قنوع و کفاف در کشور وجود ندارد؛ راهی که ملت‌های دیگر هم برای کنترل مصرف سپری کردند و مصرف خود را به حداقل رساندند که هم برای سلامتی جسمانی فردی و توسعه کشورشان مفید است و هم اینکه می‌توانند با این راهکار در عرصه اقتصادی به قدرتی دست یابند.
متاسفانه اقتصاد کشور بشدت تحت تاثیر مصرف‌زدگی و مصرف بی‌رویه است. اگر چشمانمان را باز کنیم می‌بینیم که افراط و تفریط از در و دیوار خانه‌ها و شهرها در حال بالا رفتن است؛ این یک فاجعه است. مصرف ما حساب و کتابی ندارد و جای پای اشرافیت و چشم و هم‌چشمی و روش‌های غیر اسلامی در نحوه مصرف مشاهده می‌شود. با خواندن تاریخ درمی‌یابیم که حضرت امیر(ع) در طول دوران خلافتشان فقط یک عمامه و ۲ پیراهن داشتند. چه برداشتی باید داشته باشیم؟ این بدان معنا نیست که حضرت از تنوع بدشان می‌آمد یا در اختیارشان نبود، بلکه ایشان با این رفتار می‌خواستند از خود الگویی نشان دهند که به حداقل مصرف کفایت می‌کند. اگر مردم مصرف‌زده شوند صنایع‌شان آسیب‌های جدی خواهد دید، کشتزارها خشک و سدها از آب خالی خواهد شد و تشنگی و گرسنگی و فقر در انتظار ملتی خواهد بود که دچار اسراف و مصرف‌زدگی شده‌اند. برای اینکه چنین روز وحشتناکی نصیب ملت ما نشود وجود مبارک رهبر انقلاب امر به رعایت الگوی مصرف کرده‌اند. البته این رعایت به معنای کم مصرف کردن یا وسواس در خرج کردن یا بخل نیست بلکه به معنای آن است که نعمت‌های خداوند را در جای خود مصرف کنیم. هر چیزی در جای خود و به اندازه نیاز باید مصرف شود. این می‌شود اطاعت از کلام خدا و پیامبر(ص) و پرهیز از پیامدهای خطرناکی که ممکن است بر اثر اسراف و تبذیر به وجود بیاید.
موضوع اصلاح الگوی مصرف به قدری اهمیت دارد که باید در کشور از سنین طفولیت روی این موضوع کار شود. سرمایه‌گذاری در زمینه اصلاح الگوی مصرف در کودکان و نوجوانان نکته مهمی است. آنها باید بفهمند فرهنگ قنوع و کفاف چیست و رعایت الگوی مصرف به چه معناست. گفته می‌شود در ژاپن در این زمینه از همان دوران ابتدایی ذهن دانش‌آموزان را با قناعت و صرفه‌جویی آشنا می‌کنند، در حالی که کشور ما با تکیه بر مبانی دینی و قرآنی می‌تواند بهتر و پایدارتر از این کشور فرهنگ صرفه‌جویی را در میان دانش‌آموزان عملیاتی کند. باید برای آگاه‌سازی مردم آمارها را تحلیل کنیم. بد نیست در این زمینه اقتصاد مقایسه‌ای هم داشته باشیم. مثلا جمعیت ایران ۷۰ میلیون نفر است که در همه زمینه‌ها مصرف دارند. می‌توانیم این مصرف را با کشورهای چند میلیون جمعیتی دنیا از جمله فرانسه، مصر و ترکیه مقایسه کنیم. ببینیم جمعیت ۷۰ میلیونی ترکیه چقدر بنزین مصرف می‌کنند و ایرانی‌ها به چه میزان و مصری‌ها چقدر و به ترتیب دیگر فرآورده‌ها را مقایسه کنیم. آن وقت است که متوجه عمق فاجعه می‌شویم و خواهیم دید که مصرف سرانه در ایران حدود ۴۰۰ میلیون نفر است در حالی‌که جمعیت کشور ما ۷۰ میلیون نفر است! یعنی ما تقریبا ۵ برابر بلکه بیشتر هم از دیگر کشورها مصرف می‌کنیم. این یک فاجعه اقتصادی است که نشان می‌دهد پایه‌های بنیان اقتصادی کشورمان در معرض آسیب جدی قرار گرفته است و اگر قرار باشد با همین روال پیش برود بزودی شاهد بروز اتفاقات ناگوار خواهیم بود. یعنی باید منتظر داشتن ملتی گرسنه و فقیر که دستش پیش دیگران دراز است، باشیم و این واقعا شایسته ملت ما نیست. منویات رهبر انقلاب در پیام نوروزی یک مساله به‌روز و بسیار بااهمیت است. ایشان می‌توانستند امسال را به عنوان دیگری نامگذاری کنند، از جمله سال امام رضا(ع) اما ایشان با بصیرت عمیق و جدیتی بی‌نظیر و در برخی از مسائل کم‌نظیر، امسال را سال اصلاح الگوی مصرف اعلام کردند تا ملت از فاجعه‌ای وحشتناک نجات پیدا کند. امیدوارم با عملی کردن برخی طرح‌ها و پیشنهادها میزان مصرف در حد معقول و متعادل تنزل پیدا کند.
* رئیس مجتمع فرهنگی مسجد بلال صدا و سیما