سایت خبری خاتون

دکتر صباحی؛ سفیر قالی ایران

* بیر ساری سال بیر قره
شانه ویر او تل لره
ائله کی سن اوخوسان
اود ویرسان ائل لره

چه گویم که ناگفته پیداست ، قالی برای عاشقان زیبایی روایتیست از ورای ظاهر آن. سخن از هنر طرح و نقش است، حضور رنگ و حکایت دلیست در پای دار، گره در گره ، صدای دفتین ، مقراض پرز ، پیچش شیرازه و برش انتهایی ، شستشویی برای غبار روبی از گلهایی که تمثیلی از باغ بهشت طبیعت اند.
در این میان همواره دلدادگانی بوده اند که زندگی خود را در پای قالی ریخته اند و چون پروانه ایی به عشق شمع خویش سوخته اند.
دکتر طاهر صباحی بی شک یکی از عشاق قالی مشرق زمین است ، وی که اکنون در دهه ۷۰ زندگی خود به سر می برد، از مادری اهل باکو آذربایجان و پدری از اهالی اردبیل زاده شد، دوران کودکی خود را همراه پدر در سفرها و بازارها طی میکرد و مشاهده بازار و مغازه قالی فروشی در سر راه دکان پدر، اولین محرک ذهنی و کشش به دنیای سحرانگیز قالی بود.
صباحی پس از اتمام تحصیلات و اخذ دکترای داروسازی از دانشگاه بولونیا، به خاطر اتفاقی ساده ساکن تورینو شد و رفته رفته گرایش به قالی مسیر زندگی پر چالشی را برای ایشان رقم زد.
در خصوص گرایش دکتر صباحی به قالی دو نکته موثر وجود دارد، اول میراثی که به واسطه قرابت با پدر بزرگ مادری ایشان بنام محمد علی ، بازرگان قفقازی ( تاجر قالی و ملزومات ) که از ساحل دریای سیاه صادرات به اروپا می نمود و دومی از کودکی دیدن قالیها در بازار ( خرید اولین قالی در دوران کودکی با پول پس انداز خود ) را می توان برشمرد.
فضای اطراف و علاقه به این هنر _ صنعت چنان آتش عشقی به وجود آورد که خرمن زندگی دکتر صباحی را تاکنون در برگرفته است.
وی در طول فعالیت حرفه ایی خود : عضویت در هیئت رئیسه موسسه بازرگانان قالی ایتالیا ، ریاست کلوپ قالی شرق ، عضویت انجمن دوستداران قالی و یکی از اعضاء ICOC و انجام سخنرانی ها، ارائه مقالات در سمینارهای بین المللی را در کارنامه درخشان خود دارد.
همچنین انتشار ۲۰ جلد کتاب در حوزه قالی ایران و جهان و انتشار نزدیک به ۴۸ شماره مجله گره، گوشه ایی از فعالیت این سفیر قالی ایران است.
سالها دوری از وطن و اقامت در شهر زیبای تورینو ( شمال ایتالیا ) بی شک ، بارقه های تشدید علاقه به خاک وطن بوده و در این میان تارهای قالی پیوندی ناگسسته میان وی و سرزمینش به وجود آورده اند و این کیمیاگر پیر ، اکسیر عشق خود را از دریچه نقش و رنگ دست بافته مردمان خود یافته و همواره بوی وطن را از میان گلهای باغ قالی ایران استشمام نموده است.
به نظر دکتر صباحی : پس از عمری تحقیق و پژوهش پیرامون قالی جهان، ایران گهواره قالی است و اگر از پس مدیریت آن برنمی آییم ،آن را به حال خود بگذاریم.

مجله گره : www.Ghereh.org
مجله دو زبانه ( ایتالیایی و انگلیسی ) گره، به بررسی قالی و نساجی می پردازد و برای خبرگان و کارشناسان معتبر قالی جهان چون تریبونی برای اظهار نظر تبدیل شده است. مطالب این مجله شامل: مقالات پژوهشی ، اخبار قالی ایران و جهان ، گزارش ها ، مصاحبه ها ، بررسی کتاب ، اخبار حراجی های معتبر و تبلیغات و … می باشد.
حوزه توزیع مجله نیز از استرالیا تا ژاپن ، هند ، امریکای شمالی و اروپاست و در میان مشترکین از موزه نساجی واشنگتن تا موزه فرش تهران، حراجی های معروفی چون کریستی، تجار و اکثر علاقمندان به هنر _ صنعت قالی و نساجی دیده می شوند.
( لازم به ذکر است دکتر صباحی سالهاست تلاش میکند تا شرایطی در خصوص انتشار مجله به زبان فارسی فراهم شود )

برخی از کتب منتشر شده دکتر صباحی :
واگیره (۱۹۸۷) _ قالی شرقی (۱۹۸۸)_ قالی های قشقایی (۱۹۸۹)_ گلیم های قفقاز (۱۹۹۰)_ الفبای قالی شرقی (۱۹۹۱)_ شوالیه های مشرق زمین ( سواران شرقی ) (۱۹۹۱)_ سومک (۱۹۹۲)_ قالی چین، عتیقه ایی از امپراطوری آسمانی (۱۹۹۸)_ جاجیم های ایل شاهسون (۱۹۹۸)_ قالی تبت دست بافته ایی از بام دنیا (۲۰۰۰)_ پنج قرن قالی بافی در کرمان (۲۰۰۶)_ هنر قالی شرقی (۲۰۰۷)_ گلیم تخت بافته شرقی(۲۰۰۹) را می توان نام برد.

واگیره
واگیره یا به ترکی اورنک، تکه پارچه و یا تکه قالی بافته شده ایی است که فصیح ترین اطلاعات و داده های تزئینی یک قالی را در خود جای می دهد. واگیره به عنوان الگو و یا مدل بافت قالی به کار می رود چنانچه در برخی از این واگیره ها یک چهارم طرح و در برخی ترنج قالی و یا بخشهایی از حواشی بطور نمادین وجود دارد. قالیباف در بافت قالی می تواند علاوه بر پیروی از واگیره، خیال پردازی نماید و نقوش بی بدیل به وجود آورد.
واگیرها نه تنها به عنوان ابزاری فنی برای قالیبافان هستند، بلکه بعنوان نمونه هایی از هنر تزئینی قابل تامل می باشند.
این کتاب در سال ۱۹۸۷ در ۹۶ صفحه با بیش از ۴۰ تصویر رنگی در فلورانس ایتالیا به چاپ رسیده است.

الفبای قالی شرقی
راهنمایی و شناخت اولیه در مورد تاریخچه ، مراکز تولید قالی، عمده ترین طرحها و توضیحاتی درخصوص منشا نقوش مناطق، مراحل نگهداری و مرمت قالی ها و … از جمله مطالب مفیدی است که در این مجموعه ارائه می شود. در کل می توان از این کتاب به عنوان فرهنگ راهنمای قالی نام برد.
این کتاب در ۲۴۰ صفحه با بیش از ۱۵۰ تصویر رنگی در سال ۱۹۹۱ به چاپ رسیده است.

پنج قرن قالی بافی در کرمان
با شنیدن نام کرمان، بی اختیار بهار با باغهای سر سبز با شاخه های پرشکوفه در نظر شکل میگیرد. اگر چه کرمان در مجاورت کویر قرار دارد، اما شاهین خیال قالیبافان و طراحان از فراز باغهای بهشتی، چنان به پرواز در آمده که دیدن هر کدام از قالی های آن دیار با رنگهای شاد و عطر افشانی هزاران گل ذوقی بی حد در بیننده بر می انگیزد.
در این کتاب نگارنده علاوه بر پرداختن به تاریخچه قالی کرمان و ارائه نمونه های منحصر به فردی از آن ، خواسته ادای احترامی به استادان طراح، قالیبافان و علاقمندان آن در سراسر جهان نماید و نام قالی کرمان را مترادف با شکوه و جلال و کمال نشان دهد.
این کتاب در سال ۲۰۰۶ در ۱۳۰ صفحه و با بیش از ۱۰۰ تصویر رنگی به چاپ رسیده است.
­
هنر قالی شرقی
یکی از جامع ترین منابع به تحریر در آمده در خصوص قالی مشرق زمین بی شک کتاب هنر قالی شرقی است. مطالعه تحلیلی کامل، مبتنی بر اسناد و مدارک با تصاویری بسیار زیبا از خصوصیات این کتاب فاخر است. در بخش اول مقدمه ایی بر قالی و پیدایش آن و سیر تحولات این دستبافته نگاشته شده است. سپس به بررسی دقیق مناطق جغرافیایی کشورهای ایران _ ترکیه _ قفقاز _ ترکمنستان _ افغانستان _ بالکان _ کشورهای حوضه دریای مدیترانه _ چین _ هند با ارائه تصاویر نمونه های قالی از موزه ها و مجموعه های سراسر جهان می پردازد. در بخش دیگری به تحلیل تکنیکهای بافت _ مواد رنگزا _ منشا و معانی نقوش _ مشکلات و نقدها پیرامون قالی ها پرداخته میشود.
این کتاب در سال ۲۰۰۷ در ۶۴۰ صفحه با ۱۰۵۰ تصویر با چاپ نفیس به زیور طبع آراسته شده است.

گلیم تخت بافته شرقی
در این کتاب نگارنده به بررسی قدیمی ترین شواهد گلیم بافی از آناتولی، سراسر شرق میانه ، مصر ایران ، آسیای مرکزی تا هند و چین می پردازد و گلیم را، دست بافته ایی بر آمده از آداب و رسوم و عادات مردمان مشرق زمین می داند و با تاکید بر ارزش نمادین گلیم ، آن را الگویی انتزاعی منسوب به باورهای فرهنگ باستانی شرقی می شمارد.
این کتاب در ۳۵۲ صفحه با ۶۰۰ تصویر رنگی در سال ۲۰۰۹ در میلان ایتالیا به چاپ رسیده است.

* – از ترانه های محلی کار قالیبافی:
یک گره زرد به باف یک گره مشکی
شانه بزن ( دفتین زدن ) به آن تارها
آنچنان که تو می خوانی ( می بافی )
آتش به پا میکنی در میان ایل و طایفه

امید بنام
طراح و محقق قالی

• اعلام وجود۳۵۰تخته فرش و قالی نفیس درسعدآباد
• تذکره زنان خوشنویس ایران منتشر می شود
• نقش دکتر حجازی در ماجرای قتل ندا
• کنسرت بانوی موسیقی ایران به علت اغتشاشات اخیر لغو شد
• سیاست تحریم ایران بازی از پیش باخته برای غرب است